Άγιογραφικά χωρία για την Θεία Εξομολόγηση – Αρχιμ. Ιωάννης Κωστώφ

http://faithbookorthodoxy.wordpress.com

FAITHBOOK – ORTHODOXY

Άγιογραφικά χωρία για την Θεία Εξομολόγηση

Αρχιμ. Ιωάννης Κωστώφ

Πηγή:

http://www.truthtarget.gr

ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΑΠΟΛΟΓΗΤΙΚΗ – TRUTH TARGET

Ἔχοντας ὡς ὁδηγό τήν Ἁγ. Γραφή, θά παρουσιάσουμε στήν ἀγάπη σας τή διδασκαλία της ὅσον ἀφορᾶ τήν ἁμαρτία. Εἶναι γνωστό, ὅτι ὁ Θεός δημιούργησε τόν ἄνθρωπο ἀναμάρτητο, αὐτός, ὅμως, παρασυρθείς ἀπό τό διάβολο, παράκουσε τόν Κύριο καί ἔπεσε στήν ἁμαρτία. Γιά τή διόρθωσι τοῦ ἀνθρώπου ἦλθε στόν κόσμο ὁ Χριστός: «εἰς τοῦτο ἐφανερώθη ὁ υἱός τοῦ Θεοῦ, ἵνα λύσῃ (: γιά νά καταστρέψη) τά ἔργα τοῦ διαβόλου»(Α´ Ἰω 3, 8). Πρός τό σκοπό αὐτό ἵδρυσε τήν Ἐκκλησία, στήν ὁποία εἰσερχόμασθε διά τοῦ βαπτίσματος, τό ὁποῖο καθαρίζει καί τό προπατορικό ἁμάρτημα καθώς καί ὅλες τίς ἁμαρτίες τίς ὁποῖες ἔχει διαπράξει ὁ (ἐνήλικος) βαπτιζόμενος.

***

Ὑπάρχουν ὁρισμένοι αἱρετικοί, οἱ «καθαροί», πού πιστεύουν ὅτι ἡ Ἐκκλησία ἀποτελεῖται μόνο ἀπό ἀναμάρτητους καί ὅτι μετά τό βάπτισμα δέν ὑπάρχει συγχώρησι (αἵρεσι τῶν Νοβατιανῶν). Ἡ Γραφή, ὅμως, διδάσκει ὅτι ἡ Ἐκκλησία εἶναι Ἐκκλησία ἀγωνιζομένων (καί ἄρα, μερικές φορές, πιπτόντων) Χριστιανῶν. Θυμίζουμε τή συνύπαρξι στήν Ἐκκλησία ἁγίων καί ἁμαρτωλῶν, ὅπως αὐτή φαίνεται στίς Παραβολές τῶν Ζιζανίων (Μθ 13, 24-30, 37-43) καί τῆς Σαγήνης (Μθ 13, 47-50).

Διδάσκει ἀκόμα ἡ Γραφή:

  • «Μή πάλιν ἐλθόντα με ταπεινώσῃ ὁ Θεός μου πρός ὑμᾶς καί πενθήσω πολλούς τῶν προημαρτηκότων καί μή μετανοησάντων [ἄρα ὑπῆρχε δυνατότητα μετανοίας καί διορθώσεως] ἐπί τῇ ἀκαθαρσίᾳ καί πορνείᾳ καί ἀσελγείᾳ ᾗ ἔπραξαν»(Β´ Κορ 12, 21).
  • «Πιστός (: ἀξιόπιστος) ὁ λόγος καί πάσης ἀποδοχῆς ἄξιος, ὅτι Χριστός Ἰησοῦς ἦλθεν εἰς τόν κόσμον ἁμαρτωλούς σῶσαι, ὧν πρῶτός εἰμι ἐγώ»(Α´ Τιμ 1, 15)· λέει: εἰμί (: εἶμαι τώρα) ὄχι ἤμην (: ἤμουν).
  • «Ἐάν εἴπωμεν ὅτι ἁμαρτίαν οὐκ ἔχομεν, ἑαυτούς πλανῶμεν καί ἡ ἀλήθεια οὐκ ἔστιν ἐν ἡμῖν. Ἐάν ὁμολογῶμεν τάς ἁμαρτίας ἡμῶν, πιστός ἐστι καί δίκαιος, ἵνα ἀφῇ ἡμῖν τάς ἁμαρτίας καί καθαρίσῃ ἡμᾶς ἀπό πάσης ἀδικίας»(Α´ Ἰω 1, 8-9).
  • «Παρανομίαι ἄνδρα ἀγρεύουσι (: συλλαμβάνουν), σειραῖς δέ τῶν ἑαυτοῦ ἁμαρτιῶν ἕκαστος σφίγγεται»(Πρμ 5, 22).
  • «Τό ἠσθενηκός οὐκ ἐνισχύσατε καί τό κακῶς ἔχον οὐκ ἐσωματοποιήσατε (: δέν τό θεραπεύσατε τελείως) καί τό συντετριμμένον οὐ κατεδήσατε (: δέν τοῦ βάλατε ἐπίδεσμο) καί τό πλανώμενον οὐκ ἐπεστρέψατε καί τό ἀπολωλός (: τό χαμένο) οὐκ ἐζητήσατε καί τό ἰσχυρόν κατηργάσασθε μόχθῳ (: τό καταπιέσατε κοπιαστικά)»(Ἰεζ 34, 4). Ἄρα ὑπῆρχε ἡ δυνατότητα καί ὑποχρέωσι θεραπείας των. Ὁμοίως:
  • «Διό τάς παρειμένας χεῖρας καί τά παραλελυμένα γόνατα (: αὐτούς πού ἔχουν παράλυτα [ἀπό τήν ἁμαρτία] χέρια καί πόδια) ἀνορθώσατε, καί τροχιάς ὀρθάς ποιήσατε τοῖς ποσίν ὑμῶν, ἵνα μή τό χωλόν ἐκτραπῇ (: μήν παραπέση ὁ ἠθικά κουτσός), ἰαθῇ δέ μᾶλλον»(Ἑβρ 12, 12-13).
  • «Ἑπτάκις γάρ πεσεῖται δίκαιος καί ἀναστήσεται (: θά σηκωθῆ), οἱ δέ ἀσεβεῖς ἀσθενήσουσιν (: θά καταπέσουν) ἐν κακοῖς»(Πρμ 24, 16).
  • «Τίς καυχήσεται ἁγνήν ἔχειν τήν καρδίαν; ἤ τίς παρρησιάσεται (: ποιός ἔχει τό θάρρος νά πῆ) καθαρός εἶναι ἀπό ἁμαρτιῶν;»(Πρμ 20, 9).
  • «Διά τοῦτο ταῦτα ἀπών γράφω, ἵνα παρών μή ἀποτόμως χρήσωμαι κατά τήν ἐξουσίαν ἥν ἔδωκέ μοι ὁ Κύριος εἰς οἰκοδομήν καί οὐκ εἰς καθαίρεσιν (: γιά νά οἰκοδομῶ καί ὄχι νά γκρεμίζω)»(Β´ Κορ 13, 10), ἐκείνους πού εἶναι μέσα στήν Ἐκκλησία.
  • «Τεκνία μου, οὕς πάλιν ὠδίνω (: κοιλοπονῶ), ἄχρις οὗ μορφωθῇ Χριστός ἐν ὑμῖν!»(Γαλ 4, 19), ἄρα ἦταν τέκνα του ἀτελῆ.
  • «Τίς ὑμᾶς ἐβάσκανε (: σᾶς φθόνησε) τῇ ἀληθείᾳ μή πείθεσθαι;»(Γαλ 3, 1).
  • «Ἐτρέχετε καλῶς· τίς ὑμᾶς ἐνέκοψε (: ποιός σᾶς ἔκανε νά σκοντάψετε) τῇ ἀληθείᾳ μή πείθεσθαι;»(Γαλ 5, 7).
  • «Τεκνία μου, ταῦτα γράφω ὑμῖν ἵνα μή ἁμάρτητε· καί ἐάν τις ἁμάρτῃ, παράκλητον ἔχομεν πρός τόν πατέρα, Ἰησοῦν Χριστόν δίκαιον· 2 καί αὐτός ἱλασμός ἐστι περί τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν [συμπεριλαμβάνει καί τόν ἑαυτό του καί τούς ἤδη πιστούς], οὐ περί τῶν ἡμετέρων δέ μόνον, ἀλλά καί περί ὅλου τοῦ κόσμου»(Α´ Ἰω 2, 1, 2).
  • «Ἀλλ᾿ ἐνδύσασθε τόν Κύριον ᾿Ιησοῦν Χριστόν [καί μετά τό βάπτισμα]»(Ρμ 13, 14).
  • «Καί ἄφες ἡμῖν τά ὀφειλήματα ἡμῶν, ὡς καί ἡμεῖς ἀφίεμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν»(Μθ 6, 12).
  • «Καί ἐλάλησε Κύριος πρός Μωυσῆν λέγων· λάλησον τοῖς υἱοῖς Ἰσραήλ λέγων· ἀνήρ ἤ γυνή, ὅς τις ἄν ποιήσῃ ἀπό πασῶν τῶν ἁμαρτιῶν τῶν ἀνθρωπίνων, καί παριδών παρίδῃ (καί παραβλέψη ὑπερβολικά [τό θεῖο νόμο]) καί πλημμελήσῃ ἡ ψυχή ἐκείνη, ἐξαγορεύσει (: θά ἐξομολογηθῆ) τήν ἁμαρτίαν, ἥν ἐποίησε, καί ἀποδώσει τήν πλημμέλειαν τό κεφάλαιον καί τό ἐπίπεμπτον αὐτοῦ προσθήσει ἐπ᾽ αὐτό (: θά ἀνταποδώση [ὑλικά] μέ βάσι ὅ,τι ἔσφαλε ὁλόκληρο τό ποσό σύν ἕνα πέμπτο), καί ἀποδώσει, τίνι ἐπλημμέλησεν αὐτῷ (σ᾽ αὐτόν τόν ὁποῖο ἀδίκησε)»(Ἀρθ 5, 5-7)·
  • «Ἀδελφοί, ἐάν τις ἐν ὑμῖν πλανηθῇ ἀπό τῆς ἀληθείας, καί ἐπιστρέψῃ τις αὐτόν, γινωσκέτω ὅτι ὁ ἐπιστρέψας ἁμαρτωλόν ἐκ πλάνης ὁδοῦ αὐτοῦ σώσει ψυχήν ἐκ θανάτου καί καλύψει πλῆθος ἁμαρτιῶν»(Ἰακ 5, 19-20).
  • «Εἰ γάρ ἀποφυγόντες τά μιάσματα τοῦ κόσμου (: ἀφοῦ ἀπέφυγαν τίς βρωμιές τοῦ κόσμου) ἐν ἐπιγνώσει (: μέ τό νά γνωρίσουν) τοῦ Κυρίου καί σωτῆρος Ἰησοῦ Χριστοῦ, τούτοις δέ πάλιν ἐμπλακέντες ἡττῶνται (: στή συνέχεια καταπέσουν στά ἴδια), γέγονεν αὐτοῖς τά ἔσχατα χείρονα τῶν πρώτων. Κρεῖττον γάρ ἦν αὐτοῖς μή ἐπεγνωκέναι (: καλύτερα θά ἦταν γι᾽ αὐτούς νά μή γνωρίσουν) τήν ὁδόν τῆς δικαιοσύνης ἤ ἐπιγνοῦσιν ἐπιστρέψαι (: ἤ, ἀφοῦ τή γνώρισαν, νά ἐπιστρέψουν στήν προτέρα κατάστασι) ἐκ τῆς παραδοθείσης αὐτοῖς ἁγίας ἐντολῆς»(Β´ Πέτρ 2, 20, 21).
  • «Οὗτοί εἰσιν οἱ ἐν ταῖς ἀγάπαις ὑμῶν σπιλάδες (: κηλίδες στά γεύματά σας), συνευωχούμενοι (: συντρώγουν μαζύ σας) ἀφόβως, ἑαυτούς ποιμαίνοντες, νεφέλαι ἄνυδροι ὑπό ἀνέμων παραφερόμεναι (: παρασυρόμενοι), δένδρα φθινοπωρινά ἄκαρπα, δίς ἀποθανόντα, ἐκριζωθέντα, κύματα ἄγρια θαλάσσης ἐπαφρίζοντα τάς ἑαυτῶν αἰσχύνας (: πού ἀφρίζουν [πρός τά ἔξω] τίς ἀσχήμιες τους), ἀστέρες πλανῆται (: ἀστέρια πού περιπλανῶνται [μακρυά ἀπό τήν τροχιά τους]), οἷς ὁ ζόφος τοῦ σκότους εἰς τόν αἰῶνα τετήρηται (: τό βαθύς σκοτάδι τους εἶναι παντοτεινό [ἄν δέν μετανοήσουν, βεβαίως])»(Ἰούδ 12, 13).
  • «Ἐν δέ τῷ ἀποστρέψαι δίκαιον ἐκ τῆς δικαιοσύνης αὐτοῦ καί ποιῆσαι ἀδικίαν κατά πάσας τάς ἀνομίας, ἅς ἐποίησεν ὁ ἄνομος [τοῦ γίνη, δηλ., μόνιμη κατάστασι ἡ ἁμαρτία], πᾶσαι αἱ δικαιοσύναι αὐτοῦ, ἅς ἐποίησεν, οὐ μή μνησθῶσιν (: δέν θά συνυπολογισθοῦν)· ἐν τῷ παραπτώματι αὐτοῦ, ᾧ παρέπεσε, καί ἐν ταῖς ἁμαρτίαις αὐτοῦ, αἷς ἥμαρτεν, ἐν αὐταῖς ἀποθανεῖται»(Ἰεζ 18, 24).
  • «Ὑμεῖς δέ, ἀγαπητοί, τῇ ἁγιωτάτῃ ὑμῶν πίστει ἐποικοδομοῦντες ἑαυτούς, ἐν Πνεύματι ἁγίῳ προσευχόμενοι, 21 ἑαυτούς ἐν ἀγάπῃ Θεοῦ τηρήσατε, προσδεχόμενοι τό ἔλεος τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, εἰς ζωήν αἰώνιον»(Ἰούδ 20, 21).
  • «Προσέχετε οὖν ἑαυτοῖς καί παντί τῷ ποιμνίῳ ἐν ᾧ ὑμᾶς τό Πνεῦμα τό Ἃγιον ἔθετο ἐπισκόπους, ποιμαίνειν τήν ἐκκλησίαν τοῦ Κυρίου καί Θεοῦ, ἥν περιεποιήσατο διά τοῦ ἰδίου αἵματος. Ἐγώ γάρ οἶδα τοῦτο, ὅτι εἰσελεύσονται μετά τήν ἄφιξίν μου λύκοι βαρεῖς (: λύκοι φοβεροί) εἰς ὑμᾶς μή φειδόμενοι [πού δέν λυποῦνται] τοῦ ποιμνίου· καί ἐξ ὑμῶν αὐτῶν ἀναστήσονται ἄνδρες λαλοῦντες διεστραμμένα τοῦ ἀποσπᾶν τούς μαθητάς ὀπίσω αὐτῶν. Διό γρηγορεῖτε, μνημονεύοντες (: νά εἶσθε ξύπνιοι, ἐνθυμούμενοι) ὅτι τριετίαν νύκτα καί ἡμέραν οὐκ ἐπαυσάμην μετά δακρύων νουθετῶν ἕνα ἕκαστον»(Πρξ 20, 28-31).
  • «Καί ἀποκριθείς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· βλέπετε μή τις ὑμᾶς πλανήσῃ»(Μθ 24, 4).
  • «Καί διεστέλλετο αὐτοῖς λέγων· ὁρᾶτε, βλέπετε ἀπό τῆς ζύμης (: τή διδασκαλία) τῶν Φαρισαίων καί τῆς ζύμης Ἡρῴδου»(Μρ 8, 15).
  • «Ὑμεῖς οὖν, ἀγαπητοί, προγινώσκοντες φυλάσσεσθε, ἵνα μή τῇ τῶν ἀθέσμων πλάνῃ συναπαχθέντες (: νά μήν παρασυρθῆτε ἀπό τήν πλάνη τῶν διεστραμμένων) ἐκπέσητε τοῦ ἰδίου στηριγμοῦ»(Β´ Πέτρ 3, 17).
  • «Οὐκ ἔστιν ἄνθρωπος, ὅς οὐχ ἁμαρτήσεται»(Γ´ Βασ 8, 46).
  • «Ὅτι ἄνθρωπος οὐκ ἔστι δίκαιος ἐν τῇ γῇ, ὅς ποιήσει [μόνο τό] ἀγαθόν καί οὐχ ἁμαρτήσεται»(Ἐκκλ 7, 20).
  • «Οὐ δικαιωθήσεται ἐνώπιόν σου πᾶς ζῶν»(Ψ 142, 2).

Μετά τά παραπάνω καταλαβαίνουμε πλέον τά χωρία τά ὁποῖα «στηρίζουν» τά περί «καθαρῶν» Χριστιανῶν:

  • «Πᾶς ὁ ἐν αὐτῷ [τῷ Θεῷ] μένων οὐχ ἁμαρτάνει [: δέν ἁμαρτάνει μέ τή θέλησί του, ἀλλά ἀπό συναρπαγή ἤ ἀδυναμία]· πᾶς ὁ ἁμαρτάνων οὐχ ἑώρακεν αὐτόν οὐδέ ἔγνωκεν αὐτόν»(Α´ Ἰω 3, 6) καί τό παράλληλο:
  • «Οἴδαμεν ὅτι πᾶς ὁ γεγεννημένος ἐκ τοῦ Θεοῦ οὐχ ἁμαρτάνει [μέ τή θέλησί του, καί πάλι,], ἀλλ᾿ ὁ γεννηθείς ἐκ τοῦ Θεοῦ τηρεῖ ἑαυτόν, καί ὁ πονηρός οὐχ ἅπτεται αὐτοῦ»(Α´ Ἰω 5, 18).
  • «Τῷ γάρ νόμῳ τοῦ Θεοῦ οὐχ ὑποτάσσεται· οὐδέ γάρ δύναται [διότι δέν θέλει]· οἱ δέ ἐν σαρκί ὄντες (: οἱ σαρκικοί ἄνθρωποι, οἱ ἁμαρτωλοί) Θεῷ ἀρέσαι οὐ δύνανται»(Ρμ 8, 7, 8).
  • «Οὐ δύναται δένδρον ἀγαθόν [παραμένοντας καλό] καρπούς πονηρούς (: κακούς) ποιεῖν, οὐδέ δένδρον σαπρόν (: κακό) καρπούς καλούς ποιεῖν [ἄν δέν θελήση νά μεταβληθῆ]»(Μθ 7, 18).

***

Διδάσκει ἡ Βίβλος πολλούς δρόμους μετανοίας:

  • προσευχή: «Διότι ἐλεημοσύνη ἐκ θανάτου ρύεται καί οὐκ ἐᾷ (: δέν ἀφήνει) εἰσελθεῖν εἰς τό σκότος»(Τωβ 4, 10), «Ἐγώ εἶπα· Κύριε, ἐλέησόν με, ἴασαι τήν ψυχήν μου, ὅτι ἥμαρτόν σοι»(Ψ 40, 5), «Τήν ἁμαρτίαν μου ἐγνώρισα καί τήν ἀνομίαν μου οὐκ ἐκάλυψα· εἶπα· ἐξαγορεύσω κατ᾿ ἐμοῦ τήν ἀνομίαν μου τῷ Κυρίῳ· καί σύ ἀφῆκας τήν ἀσέβειαν τῆς καρδίας μου»(Ψ 31, 5), «Ὁ Θεός, ἐπίστρεψον ἡμᾶς καί ἐπίφανον τό πρόσωπόν σου (: δεῖξε μας τό πρόσωπό Σου) καί σωθησόμεθα»(Ψ 79, 4), «Καί ἄφες ἡμῖν τά ὀφειλήματα ἡμῶν, ὡς καί ἡμεῖς ἀφίεμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν»(Μθ 6, 12), «Καί ὅταν στήκητε προσευχόμενοι, ἀφίετε (: συγχωρέστε) εἴ τι ἔχετε κατά τινος, ἵνα καί ὁ πατήρ ὑμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς ἀφῇ ὑμῖν τά παραπτώματα ὑμῶν. Εἰ δέ ὑμεῖς οὐκ ἀφίετε, οὐδέ ὁ πατήρ ὑμῶν ἀφήσει τά παραπτώματα ὑμῶν»(Μρ 11, 25-26), «Μή μνησθῇς ἡμῶν ἀνομιῶν ἀρχαίων· ταχύ προκαταλαβέτωσαν ἡμᾶς οἱ οἰκτιρμοί σου (: γρήγορα νά μᾶς προφθάσουν τά ἐλέη Σου), Κύριε, ὅτι ἐπτωχεύσαμεν σφόδρα (: φτωχύναμε πολύ [στίς ἀρετές])»(Ψ 78, 8).
  • ἐλεημοσύνη: «Διά τοῦτο, βασιλεῦ, ἡ βουλή μου ἀρεσάτω σοι (: ἀποδέξου τή συμβουλή μου) καί τάς ἁμαρτίας σου ἐν ἐλεημοσύναις λύτρωσαι καί τάς ἀδικίας ἐν οἰκτιρμοῖς πενήτων (: ἐλεώντας τούς πτωχούς)· ἴσως ἔσται μακρόθυμος τοῖς παραπτώμασί σου ὁ Θεός»(Δαν 4, 24), «Ἐλεημοσύνη γάρ πατρός οὐκ ἐπιλησθήσεται (: ἡ στοργική συμπεριφορά πρός τόν πατέρα σου δέν θά ξεχασθῆ), καί ἀντί ἁμαρτιῶν προσανοικοδομηθήσεταί σοι (: θά προστεθῆ σέ σένα ἡ εὐτυχία σάν σπίτι). Ἐν ἡμέρᾳ θλίψεώς σου ἀναμνησθήσεταί σου· ὡς εὐδία ἐπί παγετῷ (: σάν καλοκαιρία πού λειώνει τόν πάγο), οὕτως ἀναλυθήσονταί (: θά διαλυθοῦν) σου αἱ ἁμαρτίαι. Ἐλεημοσύνη ἐξιλάσεται (: συγχωρεῖ) ἁμαρτίας»(ΣΣειρ 3, 14, 15, 30), «Ἐλεημοσύνη γάρ ἐκ θανάτου ρύεται, καί αὐτή ἀποκαθαριεῖ πᾶσαν ἁμαρτίαν· οἱ ποιοῦντες ἐλεημοσύνας καί δικαιοσύνας πλησθήσονται ζωῆς»(Τωβ 12, 9).
  • ἀγάπη: «Ἡ ἀγάπη καλύψει πλῆθος ἁμαρτιῶν»(Α´ Πέτρ 4, 8).
  • συγχωρητικότητα: «Ἄφες ἀδίκημα τῷ πλησίον σου, καί τότε δεηθέντος σου (: ὅταν προσευχηθῆς) αἱ ἁμαρτίαι σου λυθήσονται»(ΣΣειρ 28, 2).

Βλέποντας κάποιος ἐκ πρώτης ὄψεως τούς τέσσερεις αὐτούς, καί ὅποιους ἄλλους, δρόμους, σχηματίζει τήν ἐντύπωσι ὅτι ἀρκεῖ π. χ. ἡ ἐλεημοσύνη γιά νά σβησθοῦν οἱ ἁμαρτίες. Ἐμεῖς φρονοῦμε ὅτι οἱ δρόμοι αὐτοί καθιστοῦν ἁπλῶς τήν ψυχή δεκτική συγγνώμης ἐκ μέρους τοῦ Θεοῦ καί ὁ τρόπος παροχῆς τῆς συγγνώμης εἶναι ἕνας: Οἱ ἰλαστήριες θυσίες (ὡς προεξόφλησι τῆς μιᾶς θυσίας τοῦ Χριστοῦ μας) στήν Π. Διαθήκη καί ἡ ἐνώπιον τοῦ Ἱερέα ἐξαγόρευσι στήν Καινή.

Ἀλλοιῶς θά ἦταν περιττές οἱ ἐκ μέρους τοῦ Θεοῦ θεσπίσεις τόσο τῶν θυσιῶν —διά τῶν Ἱερέων— ὅσο καί τῆς ἱερατικῆς ἀφέσεως, ἐφόσον εὔκολα καί ἀνώδυνα θά λάμβαναν ἄφεσι, μέ μιά ἐλεημοσύνη π.χ. ἤ μέ μιά προσευχή:

  • «Καί ἐξαγορεύσει (: θά ἐξομολογηθῆ) τήν ἁμαρτίαν, περί ὧν ἡμάρτηκε κατ᾽ αὐτῆς (: γιά κάθετί στό ὁποῖο ἔπεσε ἡ ψυχή), καί οἴσει (: θά προσφέρη) περί ὧν ἐπλημμέλησε Κυρίῳ, [δηλ.] περί τῆς ἁμαρτίας ἧς ἥμαρτε, θῆλυ ἀπό τῶν προβάτων, ἀμνάδα ἤ χίμαιραν ἐξ αἰγῶν (γίδα ἀπό τά κατσίκια), περί ἁμαρτίας· καί ἐξιλάσεται (: θά προσφέρη ἐξιλαστήρια θυσία) περί αὐτοῦ ὁ ἱερεύς περί τῆς ἁμαρτίας αὐτοῦ, ἧς ἥμαρτε, καί ἀφεθήσεται αὐτῷ ἡ ἁμαρτία»(Λευ 5, 5-6· βλ. καί: 4, 20, 22-26, 35· 5, 10, 16, 26· 15, 25· 16, 21, 30-34).
  • Προαναγγέλλει: «Καί δώσω σοι τάς κλεῖς τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν, καί ὅ ἐάν δήσῃς (: ὅ,τι δέν συγχωρήσης) ἐπί τῆς γῆς, ἔσται δεδεμένον (: θά εἶναι ἀσυγχώρητο) ἐν τοῖς οὐρανοῖς, καί ὅ ἐάν λύσῃς ἐπί τῆς γῆς, ἔσται λελυμένον ἐν τοῖς οὐρανοῖς»(Μθ 16, 19), καί δίνει τό δικαίωμα: «Ὅσα ἐάν δήσητε ἐπί τῆς γῆς, ἔσται δεδεμένα ἐν τῷ οὐρανῷ, καί ὅσα ἐάν λύσητε ἐπί τῆς γῆς, ἔσται λελυμένα ἐν τῷ οὐρανῷ»(Μθ 18, 18), «Ἐνεφύσησε καί λέγει αὐτοῖς· λάβετε Πνεῦμα Ἅγιον· ἄν τινων ἀφῆτε (: ἄν θά συγχωρήσετε) τάς ἁμαρτίας, ἀφίενται αὐτοῖς· ἄν τινων κρατῆτε (: δέν θά συγχωρήσετε), κεκράτηνται (: θά μείνουν ἀσυγχώρητες)»(Ἰω 20, 22-23).

Ἄς σημειώσουμε, παρά ταῦτα, ὅτι κι ἄν οἱ παραπάνω δρόμοι παρέχουν αὐτοτελῶς ἄφεσι, ἐμεῖς οἱ Ὀρθόδοξοι δέν χάνουμε τίποτε ἐξομολογούμενοι σέ Ἱερέα, μιᾶς καί τούς τηροῦμε καί αὐτούς.

***

Προχωροῦμε: Ἔχουμε, ἀκόμη κι ἀπ᾽ τήν Π. Διαθήκη, ἐξαγόρευσι ἁμαρτιῶν, δηλ. κοινοποίησί τους σέ ἀνθρώπους:

  • Ἀναφέρει ὁ Ἰώβ: «Εἰ δέ καί ἁμαρτῶν ἀκουσίως, ἔκρυψα τήν ἁμαρτίαν μου (θά δεχόμουν δίκαιη τιμωρία), οὐ γάρ διετράπην πολυοχλίαν πλήθους (: ὅμως δέν ντράπηκα τήν πολυκοσμία) τοῦ μή ἐξαγορεῦσαι ἐνώπιον αὐτῶν»(Ἰώβ 31, 33-34).
  • «Ἐάν νοήσῃ τῇ καρδίᾳ ἐπιστραφῆναι πρός Κύριον (: ἄν κάποιος σκεφθῆ νά ἐπιστρέψη στόν Κύριο), ἀναγγείλῃ δέ ἀνθρώπῳ τήν ἑαυτοῦ μέμψιν (: αὐτό πού τοῦ προσάπτει κατηγορία), τήν δέ ἄνοιαν αὐτοῦ (: τήν ἀσύνετη διαγωγή του) δείξῃ… εἰσελεύσεται προσώπῳ ἱλαρῷ (: θά προσέλθη [στόν Κύριο] μέ χαρούμενο πρόσωπο)»(Ἰώβ 33, 23, 26), θά εὐεργετηθῆ.
  • «Καί εἶπεν Ἰησοῦς [τοῦ Ναυῆ] τῷ Ἄχαρ· δός δόξαν σήμερον τῷ Κυρίῳ Θεῷ Ἰσραήλ καί δός τήν ἐξομολόγησιν καί ἀνάγγειλόν μοι τί ἐποίησας καί μή κρύψῃς ἀπ᾽ ἐμοῦ»(ἸΝ 7, 19)·
  • «Ὁ ἐπικαλύπτων ἀσέβειαν ἑαυτοῦ οὐκ εὐοδωθήσεται (: δέν θά προκόψη), ὁ δέ ἐξηγούμενος ἐλέγχους (: ἐνῶ αὐτός πού τήν ὁμολογεῖ πρός ἔλεγχο) ἀγαπηθήσεται [ἀπό τό Θεό]»(Πρμ 28, 13).
  • «Ὅτι τήν ἀνομίαν μου ἐγώ ἀναγγελῶ καί μεριμνήσω ὑπέρ τῆς ἁμαρτίας μου»(Ψ 37, 19).
  • «Καί ἐξαγορεύσουσι (: θά ἐξομολογηθοῦν) τάς ἁμαρτίας αὐτῶν καί τάς ἁμαρτίας τῶν πατέρων αὐτῶν, ὅτι παρέβησαν καί ὑπερεῖδόν με (: μέ παρέβλεψαν), καί ὅτι ἐπορεύθησαν ἐναντίον μου πλάγιοι (: μέ στρεβλές ἐνέργειες)»(Λευ 26, 40).
  • «Καί ἐβαπτίζοντο ἐν τῷ ᾿Ιορδάνῃ ὑπ᾿ αὐτοῦ ἐξομολογούμενοι τάς ἁμαρτίας αὐτῶν»(Μθ 3, 6).
  • «Καί ἐξεπορεύετο πρός αὐτόν πᾶσα ἡ Ἰουδαία χώρα καί οἱ Ἱεροσολυμῖται, καί ἐβαπτίζοντο πάντες ἐν τῷ Ἰορδάνῃ ποταμῷ ὑπ᾿ αὐτοῦ ἐξομολογούμενοι [καθιστώντας τις ἐξωτερικά γνωστές] τάς ἁμαρτίας αὐτῶν»(Μρ 1, 5).
  • «Πολλοί τε τῶν πεπιστευκότων ἤρχοντο ἐξομολογούμενοι καί ἀναγγέλλοντες τάς πράξεις αὐτῶν»(Πρξ 19, 18) ἐνῶ θά μποροῦσαν κατευθεῖαν στό Θεό.

***

Ἕνα βῆμα πιό πέρα: Θά ἀναγράψουμε, τώρα, χωρία πού, ἐκ πρώτης ὄψεως, δέν δείχνουν ἐξωτερίκευσι τῆς ἁμαρτίας, ἀλλά, σύμφωνα μέ τούς αἱρετικούς, ἀναφέρουν τήν ἁμαρτία ἀπευθείας στό Θεό:

  • «Λέγε σύ πρῶτος τάς ἁμαρτίας σου, ἵνα δικαιωθῇς (: γιά νά ἀθωωθῆς)»(Ἡσ 43, 26).
  • «Ἐάν ὁμολογῶμεν τάς ἁμαρτίας ἡμῶν, πιστός (: ἀξιόπιστος) ἐστι καί δίκαιος, ἵνα ἀφῇ ἡμῖν τάς ἁμαρτίας καί καθαρίσῃ ἡμᾶς ἀπό πάσης ἀδικίας»(Α´ Ἰω 1, 9).
  • «Δίκαιος ἑαυτοῦ κατήγορος ἐν πρωτολογίᾳ (: πρῶτος παραδέχεται τό σφάλμα του)»(Πρμ 18, 17).

Ὅμως εἶναι περιττό νά ὁμολογήσουμε τίς ἁμαρτίες μας στό Θεό μέ σκοπό τήν ἄφεσι —ὅταν γίνεται ἡ τέτοια προσευχή, ἔχει σκοπό τήν ἀπόκτησι ταπεινώσεως—, κι αὐτό διότι ὁ Κύριος γνωρίζει τά πάντα γιά μᾶς:

  • «Ἐγώ Κύριος ἐτάζων καρδίας καί δοκιμάζων νεφρούς (: γνωρίζω πλήρως τόν ἐσωτερικό κόσμο τοῦ ἀνθρώπου) τοῦ δοῦναι ἑκάστῳ κατά τάς ὁδούς αὐτοῦ (: σύμφωνα μέ τούς δρόμους του) καί κατά τούς καρπούς τῶν ἐπιτηδευμάτων αὐτοῦ (: τῶν ἀσχολιῶν του)»(Ἱερ 17, 10).
  • «Κύριε, ἐδοκίμασάς με, καί ἔγνως με (: μέ γνωρίζεις σάν νά μέ εἶχες ἐξετάσει λεπτομερῶς)· σύ ἔγνως τήν καθέδραν μου καί τήν ἔγερσίν μου (: πότε κάθομαι καί πότε σηκώνομαι), σύ συνῆκας τούς διαλογισμούς μου (: τίς σκέψεις μου) ἀπό μακρόθεν (: ἐκ τῶν προτέρων)· ἰδού, Κύριε, σύ ἔγνως πάντα, τά ἔσχατα καί τά ἀρχαῖα· σύ ἔπλασάς με καί ἔθηκας ἐπ᾽ ἐμέ τήν χεῖρά σου. Ποῦ πορευθῶ ἀπό τοῦ πνεύματός σου καί ἀπό τοῦ προσώπου σου ποῦ φύγω; Ἐάν ἀναβῶ εἰς τόν οὐρανόν, σύ ἐκεῖ εἶ, ἐάν καταβῶ εἰς τόν ᾅδην, πάρει (: παρευρίσκεσαι)· ἐάν ἀναλάβοιμι τάς πτέρυγάς μου (: πετάξω) κατ᾽ ὄρθρον καί κατασκηνώσω εἰς τά ἔσχατα τῆς θαλάσσης, καί γάρ ἐκεῖ ἡ χείρ σου ὁδηγήσει με, καί καθέξει με (: θά μέ κρατᾶ σφικτά) ἡ δεξιά σου»(Ψ 138, 1, 2, 5, 7-10).
  • «Ἄνθρωπος παραβαίνων…, λέγων ἐν τῇ ψυχῇ αὐτοῦ (: σκέπτεται)· τίς με ὁρᾷ; σκότος κύκλῳ μου, καί οἱ τοῖχοί με καλύπτουσι, καί οὐθείς με ὁρᾷ· τί εὐλαβοῦμαι (: τί νά ντραπῶ καί νά φοβηθῶ); τῶν ἁμαρτιῶν μου οὐ μή μνησθήσεται ὁ Ὕψιστος (: ὁ Ὕψιστος δέν θά τίς λάβη ὑπόψιν του). Καί ὀφθαλμοί ἀνθρώπων ὁ φόβος αὐτοῦ (: ὁ μόνος φόβος του), καί οὐκ ἔγνω (: καί δέν καταλαβαίνει) ὅτι ὀφθαλμοί Κυρίου μυριοπλασίως ἡλίου φωτεινότεροι, ἐπιβλέποντες πάσας ὁδούς ἀνθρώπων (: ὅλα ὅσα πράττουν οἱ ἄνθρωποι) καί κατανοοῦντες (: παρατηροῦν) εἰς ἀπόκρυφα μέρη»(ΣΣειρ 23, 18-19).
  • «Θεός ἐγγίζων ἐγώ εἰμι, λέγει Κύριος, καί οὐχί Θεός πόρρωθεν»(Ἱερ 23, 23).
  • «Προωρώμην τόν Κύριον ἐνώπιόν μου διαπαντός, ὅτι ἐκ δεξιῶν μού ἐστιν, ἵνα μή σαλευθῶ»(Ψ 15, 8).
  • Σωσάννα: «Αἱρετώτερόν μοί ἐστι μή πράξασαν ἐμπεσεῖν εἰς χεῖρας ὑμῶν (: εἶναι προτιμότερο, ἔστω κι ἄν δέν ἔχω ἁμαρτήσει, νά πέσω στά χέρια σας [τῶν πορνογερόντων]) ἤ ἁμαρτεῖν ἐνώπιον Κυρίου»(Δαν (Σωσ) 23).

***

Θά πρέπη νά τονίσουμε στή συνέχεια, σέ ἀπάντησι ὅσων θέλουν μετά τήν ἐξομολόγησι νά πετοῦν ἀπό χαρά, ὡς ἀπόδειξι συγχωρήσεως τῶν ἁμαρτιῶν τους, ὅτι ἡ βεβαιότητα αὐτή στηρίζεται στά λόγια τοῦ Κυρίου καί ὄχι σέ συναισθηματισμούς τούς ὁποίους μπορεῖ νά ἀλλάξη ὁ διάβολος. Τό λόγο τοῦ Θεοῦ, ὅμως, δέν μπορεῖ νά τόν ἀλλάξη:

  • «Ἴσθι πεποιθώς ἐν ὅλῃ τῇ καρδίᾳ (: νά ἔχης τήν ὁλοκάρδια πεποίθησί σου) ἐπί Θεῷ. Μή ἴσθι φρόνιμος παρά σεαυτῷ (: μή στηρίζεσαι στόν ἑαυτό σου)»(Πρμ 3, 5, 7).
  • «Ραντιεῖς με ὑσσώπῳ (: μέ κλαδάκι ἀπό ὕσσωπο), καί καθαρισθήσομαι· πλυνεῖς με, καί ὑπέρ χιόνα λευκανθήσομαι»(Ψ 50, 9).
  • «Ἐάν ὦσιν αἱ ἁμαρτίαι ὑμῶν ὡς φοινικοῦν (: βαθύ κόκκινο), ὡς χιόνα λευκανῶ, ἐάν δέ ὦσιν ὡς κόκκινον, ὡς ἔριον λευκανῶ (: σάν τό μαλλί θά σᾶς λευκάνω)»(Ἡσ 1, 18).
  • «Ὅσα ἐάν δήσητε ἐπί τῆς γῆς, ἔσται δεδεμένα ἐν τῷ οὐρανῷ, καί ὅσα ἐάν λύσητε ἐπί τῆς γῆς, ἔσται λελυμένα ἐν τῷ οὐρανῷ»(Μθ 18, 18).
  • «Ἐνεφύσησε καί λέγει αὐτοῖς· λάβετε Πνεῦμα Ἅγιον· ἄν τινων ἀφῆτε (: ἄν θά συγχωρήσετε) τάς ἁμαρτίας, ἀφίενται αὐτοῖς· ἄν τινων κρατῆτε (: δέν θά συγχωρήσετε), κεκράτηνται (: θά μείνουν ἀσυγχώρητες)»(Ἰω 20, 22-23).

***

Ὁ ἐξομολόγος πρέπει, βασιζόμενος στήν Ἁγ. Γραφή, νά εἶναι ἐπιεικής:

  • «Τοῦτον [τό Χριστό] τῇ ὡρισμένῃ βουλῇ καί προγνώσει τοῦ Θεοῦ ἔκδοτον λαβόντες (ἀφοῦ Τόν συλλάβατε σύμφωνα μέ τή θέλησι καί τήν πρόγνωσι τοῦ Θεοῦ), διά χειρῶν ἀνόμων [σάν νά μήν τό κάνατε ἐσεῖς, ἀλλά ἁμαρτωλά χέρια] προσπήξαντες ἀνείλετε (: Τόν φονεύσατε σταυρώνοντάς Τον)»(Πρξ 2, 23).
  • «Καί νῦν, ἀδελφοί, οἶδα ὅτι κατά ἄγνοιαν ἐπράξατε [τούς ἐλαττώνει τήν ἐνοχή], ὥσπερ καί οἱ ἄρχοντες ὑμῶν· ὁ δέ Θεός ἅ προκατήγγειλε διά στόματος πάντων τῶν προφητῶν αὐτοῦ παθεῖν τόν Χριστόν, ἐπλήρωσεν οὕτω»(Πρξ 3, 17-18).
  • «Οὐδείς τῶν ἀρχόντων τοῦ αἰῶνος τούτου ἔγνωκεν· εἰ γάρ ἔγνωσαν, οὐκ ἄν τόν Κύριον τῆς δόξης ἐσταύρωσαν»(Α´ Κορ 2, 8).

***

Παρά ταῦτα δέν πρέπει νά ξεθαρρεύουμε, διότι εἶναι ἀναπόφευκτη ἡ ἐκ Θεοῦ τιμωρία γιά τήν παράβασι τῆς «θεόκτιστης (: θεόσδοτης) νομοθεσίας»(Β´ Μακ 6, 23):

  • «Ὁ ὀμνύων καί ὀνομάζων διαπαντός (: καί ἀναφέρει συνεχῶς [τό ὄνομα τοῦ Θεοῦ]) ἀπό ἁμαρτίας οὐ μή καθαρισθῇ»(ΣΣειρ 23, 10), ἄν δέν προβῆ σέ ἐξομολόγησι, ἐννοεῖται.
  • «Ἀσεβεῖν γάρ εἰς τούς θείους νόμους οὐ ρᾴδιον (: δέν εἶναι μικρό πρᾶγμα)»(Β´ Μακ 4, 17).
  • «Μή εἴπῃς, ἥμαρτον, καί τί μοι ἐγένετο (: καί τί ἔγινε εἰς βάρος μου); ὁ γάρ Κύριός ἐστι μακρόθυμος. Περί ἐξιλασμοῦ μή ἄφοβος γίνου (: μήν ξεθαρρεύης μέ τή συγχώρησι), προσθεῖναι ἁμαρτίαν ἐφ᾽ ἁμαρτίαις»(ΣΣειρ 5, 4-5).
  • «Ὥσπερ κύων ὅταν ἐπέλθῃ (: ὅπως, ὅταν ὁ σκύλος ἐπιστρέψη) ἐπί τόν ἑαυτοῦ ἔμετον καί μισητός (: σιχαμερός) γένηται, οὕτως ἄφρων τῇ ἑαυτοῦ κακίᾳ ἀναστρέψας ἐπί τήν ἑαυτοῦ ἁμαρτίαν. Ἔστιν αἰσχύνη ἐπάγουσα ἁμαρτίαν (: ὑπάρχει ντροπή πού ἐπιφέρει ἁμαρτία [ὅταν, ἀπό ντροπή μή σέ κοροϊδεύσουν, ἁμαρτάνεις]), καί ἐστιν αἰσχύνη [αὐτή πού σέ προφυλάσσει ἀπό τήν ἁμαρτία] δόξα καί χάρις (: τιμή)»(Πρμ 26, 11, 11α=ΣΣειρ 4, 21).
  • «Εἰ γάρ καί ἐπί τοῦ παρόντος ἐξελοῦμαι (: θά γλυτώσω) τήν ἐξ ἀνθρώπων τιμωρίαν, ἀλλά τάς τοῦ Παντοκράτορος χεῖρας οὔτε ζῶν οὔτε ἀποθανών ἐκφεύξομαι (: δέν θά ἀποφύγω)»(Β´ Μακ 6, 26).
  • «Σύ δέ [Ἀντίοχε] πάσης κακίας εὑρετής γενόμενος εἰς τούς Ἑβραίους, οὐ μή διαφύγῃς τάς χεῖρας τοῦ Θεοῦ. Οἱ μέν γάρ νῦν ἡμέτεροι ἀδελφοί βραχύν ὑπενέγκαντες πόνον (: ἀφοῦ ὑποστοῦν μικρή ταλαιπωρία) ἀενάου ζωῆς ὑπό διαθήκην Θεοῦ πεπτώκασι (: ἀπολαμβάνουν ἤδη τήν ὑπεσχημένη ἀπό τό Θεό αἰώνια ζωή)· σύ δέ τῇ τοῦ Θεοῦ κρίσει δίκαια τά πρόστιμα τῆς ὑπερηφανίας ἀποίσῃ (: θά ὑποστῆς τήν τιμωρία τῆς ὑπερηφανείας)»(Β´ Μακ 7, 31, 36).

Βέβαια, «τό μή πολύν χρόνον ἐᾶσθαι τούς δυσσεβοῦντας (: τό νά μήν ἀφήνη ὁ Θεός ἀτιμώρητους ἐπί πολύ καιρό τούς δυσσεβεῖς), ἀλλ᾿ εὐθέως περιπίπτειν ἐπιτιμίοις (: ἀλλά νά ἐπιτρέπη νά ὑποστοῦν ἀμέσως τιμωρίες), μεγάλης εὐεργεσίας σημεῖόν ἐστιν»(Β´ Μακ 6, 13). Πολύ μεγαλύτερη εὐεργεσία εἶναι τά ἐπιτίμια τά ὁποῖα ἐπιβάλλει ὁ Πνευματικός στούς μετανοοῦντες ἁμαρτωλούς.

Ἀπό το βιβλίο:

Ἀρχιμ. Ἰωάννου Κωστώφ

Η ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΙ

Μετάνοια: Τό ἀντικλείδι τοῦ Παραδείσου

Εκδ. Ἀγιος Ἰωάννης ο Δαμασκηνός (2108220542)

ΑΘΗΝΑ 2012

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s